नेपालको पहिलो सुरुङमार्ग नागढुंगा सुरुङ साउनदेखि सञ्चालनको तयारी, काठमाडौं प्रवेशको यात्रा समय र ढुवानी लागत घट्ने

काठमाडौं / नेपालको पहिलो आधुनिक सडक सुरुङ मार्ग नागढुंगा–नौबिसे सुरुङ आगामी साउन महिनादेखि नियमित सञ्चालनमा आउने तयारी अन्तिम चरणमा पुगेको छ। आयोजनाले सुरुङभित्रका प्राविधिक परीक्षण, सुरक्षा प्रणालीको अभ्यास तथा सञ्चालन व्यवस्थापनको पूर्वतयारी तीव्र बनाएको छ।

२.६८ किलोमिटर लामो सुरुङ सञ्चालनमा आएपछि राजधानी भित्रिने तथा बाहिरिने मुख्य नाकामध्ये एक नागढुंगा खण्डको ट्राफिक चाप उल्लेख्य रूपमा घट्ने अपेक्षा गरिएको छ। विशेषगरी मालवाहक तथा लामो दूरीका सवारीसाधनले दैनिक भोग्दै आएको जाम, इन्धन खपत र समयको क्षति कम हुने अनुमान गरिएको छ।

नागढुंगा सुरुङ मार्ग निर्माण आयोजनाका अनुसार सुरुङभित्रका अधिकांश प्राविधिक संरचना, सुरक्षा उपकरण तथा सञ्चार प्रणाली जडान सम्पन्न भइसकेका छन्। हाल आकस्मिक उद्धार, आगलागी नियन्त्रण, सवारी व्यवस्थापन तथा आपतकालीन प्रतिक्रिया प्रणालीको परीक्षण भइरहेको छ। बाहिरी क्षेत्रमा पहिरो नियन्त्रणसम्बन्धी केही काम भने अझै बाँकी छ।

सुरुङको सञ्चालन, व्यवस्थापन तथा मर्मतसम्भारको जिम्मेवारी पाँच वर्षका लागि युसिन एआरटी कम्पनीले पाएको छ। कम्पनीले करिब १ अर्ब १० करोड रुपैयाँको लागतमा चौबीसै घण्टा सेवा सञ्चालन गर्नेछ। सुरुङ व्यवस्थापनका लागि १५० जनाभन्दा बढी जनशक्ति परिचालन गरिने र उच्च ट्राफिक चापको समयमा अतिरिक्त कर्मचारी खटाइने योजना बनाइएको छ।

आयोजनाले सुरुङ प्रयोग शुल्क संकलनका लागि डिजिटल र परम्परागत दुवै प्रणाली लागू गर्ने तयारी गरेको छ। नगद भुक्तानीसँगै क्यूआर कोड र स्वचालित इलेक्ट्रोनिक ट्याग प्रणालीमार्फत शुल्क तिर्न सकिने व्यवस्था मिलाइँदैछ। यसले सवारीको रोकावट कम गर्दै सुरुङ प्रवेश र निकासलाई थप व्यवस्थित बनाउने अपेक्षा गरिएको छ।

काठमाडौं उपत्यकामा प्रवेश तथा बाहिरिने मुख्य मार्गका रूपमा रहेको नागढुंगा–नौबिसे खण्डबाट दैनिक करिब आठ हजारभन्दा बढी चारपाङ्ग्रे तथा ठूला सवारीसाधन आवतजावत गर्ने गरेका छन्। आयोजनाको अनुमानअनुसार तीमध्ये करिब ६० प्रतिशत सवारीसाधन सुरुङमार्गतर्फ आकर्षित हुनेछन्।

सरकारले सुरुङ प्रयोग गर्ने सवारीसाधनका लागि वर्गअनुसार छुट्टाछुट्टै दस्तुर निर्धारण गरिसकेको छ। हलुका सवारीदेखि बहुअक्षीय ट्रक तथा भारी उपकरणसम्मका लागि फरक–फरक शुल्क लागू हुनेछ। दुईपाङ्ग्रे सवारीसाधनलाई भने सुरुङ प्रयोगको अनुमति नदिने व्यवस्था गरिएको छ।

पूर्वाधार क्षेत्रका जानकारहरूका अनुसार सुरुङ सञ्चालनसँगै राजधानीसँग जोडिएको प्रमुख व्यापारिक तथा ढुवानी मार्गको दक्षता बढ्नेछ। यात्राको समय छोटिने, इन्धन खर्च घट्ने र मालसामान ढुवानीको लागत कम हुने भएकाले यसले समग्र आर्थिक गतिविधिमा सकारात्मक प्रभाव पार्ने अपेक्षा गरिएको छ।

नेपालमा सुरुङ प्रविधिको प्रयोगमार्फत निर्माण गरिएको यो परियोजनालाई सडक पूर्वाधार आधुनिकीकरणको महत्वपूर्ण उपलब्धिका रूपमा हेरिएको छ। सफल सञ्चालनले भविष्यमा अन्य रणनीतिक सडक खण्डमा समेत सुरुङ निर्माणको सम्भावना थप बलियो बनाउने विश्वास गरिएको छ।